• Wszystko o akordeonie

  • Wywiady

  • Relacje z koncertów

  • Recenzje płyt

  • Sprzęt

Polski Portal Akordeonowy

akordeon.pl

OGÓLNOPOLSKA SESJA 40-LECIE KLASY AKORDEONU W AKADEMII MUZYCZNEJ IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU NA TLE WSPÓŁCZESNEJ AKORDEONISTYKI POLSKIEJ

8.11.2014r.

 

W dniach 23-24.10.2012 akordeoniści z Wielkopolski świętowali jubileusz 40-lecia klasy akordeonu w poznańskiej uczelni muzycznej. Do udziału w tym wielkim święcie Teresa Adamowicz-Kaszuba zaprosiła kilkoro gości z innych ośrodków akademickich, aby dokonania klasy usytuować na szerszym tle.

Sesję otworzyła JM rektor Akademii Muzycznej w Poznaniu, prof. dr Halina Lorkowska, która wspominała pierwszego wykładowcę klasy akordeonu, Henryka Krzemińskiego. O roli klasy akordeonu w Katedrze Instrumentów Dętych i Akordeonu mówił jej aktualny kierownik, prof. Roman Gryń. Jego wystąpienie podkreślało osiągnięcia konkursowe studentów ostatniej dekady, kiedy klasę przejęli pp. Kaszubowie. Nestor akordeonistyki polskiej i założyciel klasy akordeonu w Poznaniu, prof. Włodzimierz Lech Puchnowski wspominał kontakty ze stolicą Wielkopolski w kontekście swojej działalności artystycznej i pedagogicznej. Jego bardzo emocjonalne wystąpienie skierowane było przede wszystkim do najmłodszej części audytorium. Najważniejsze fakty z dziejów akordeonu w Wielkopolsce przypomniała koordynatorka całej imprezy, Teresa Adamowicz-Kaszuba, pierwsza absolwentka klasy akordeonu Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Poznaniu. Waldemar Łyczkowski, pedagog poznańskich szkół muzycznych i członek Poznańskiego Kwintetu Akordeonowego wspominał swojego mistrza, Henryka Krzemińskiego jako muzyka, pedagoga i człowieka. Pierwszemu wykładowcy klasy akordeonu poświęcone też było wystąpienie Mieczysława Koczorowskiego, wybitnego oboisty i pedagoga poznańskiej uczelni, który wielokrotnie koncertował z Poznańskim Kwintetem Akordeonowym. Podkreślał szczególną stopliwość brzmienia oboju i akordeonu.  

Niżej podpisana przywołała kilka faktów z historii instrumentów ze stroikiem przelotowym, które dla nas współczesnych mogą być lekcją i przestrogą. Wybranymi instrumentami były accordion Demiana, koncertina Wheatstone'a oraz chromo-harmonika zapomnianego wizjonera akordeonistyki, Giovanniego Gagliardi. Absolwent klasy akordeonu Akademii Muzycznej w Gdańsku, Paweł Nowak przedstawił historię swojej imponującej kolekcji instrumentów ze stroikiem przelotowym. Wielką rolę w jej powiększeniu odegrał poznaniak, Mieczysław Śliwiński. Uzupełnieniem słownej prezentacji była otwarta przed wieczornym koncertem wystawa instrumentów we foyer Auli Nova. Elwira Śliwkiewicz-Cisak omówiła twórczość polskich kompozytorów na akordeon i orkiestrę, sytuując ją w kontekście historycznym rozwoju tej formy oraz stylów i kierunków muzyki XX i XXI wieku. Klaudiusz Baran przedstawił obecność kompozycji akordeonowych w programach Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej ,,Warszawska Jesień''. O ile pierwsze prezentacje związane były z nazwiskiem duńskiego wirtuoza Mogensa Ellegaarda, o tyle w ostatnich latach wykonawcami nowych dzieł są w większości polscy akordeoniści: Zbigniew Koźlik, Marek Andrysek, Klaudiusz Baran. 

Po prezentacjach referentów organizatorzy zaprosili nas do udziału w konwersatorium Moje życie koncertowe z akordeonem. O swojej drodze na estrady opowiadali akordeoniści średniego i najmłodszego pokolenia. Usłyszeliśmy relacje artystów, którzy reprezentują nie tylko różne pokolenia, ale i gatunki uprawianej muzyki. Konwersatorium podsumował red. Andrzej Chylewski, dziennikarz Głosu Wielkopolskiego.

Koncert w Auli Nova był niejako przedłużeniem konwersatorium, jako że usłyszeliśmy kilkoro z wypowiadających się artystów. Poznański Kwintet Akordeonowy, stworzony przez Henryka Krzemińskiego wystąpił z towarzyszeniem oboisty Łukasza Krzemińskiego w utworze czeskiego kompozytora V.Jiroveca oraz samodzielnie w utworach R.Galliano i M.Rizola. Na podkreślenie zasługuje znakomita forma prymariusza, Jerzego Siemaka.

Trzy części z suity koncertowej Bajki V.Trojana w wersji z fortepianem i perkusją wykonała Teresa Adamowicz-Kaszuba. Była to interpretacja niezwykle wysmakowana brzmieniowo, także za przyczyną znakomitego pianisty Andrzeja Tatarskiego i pełnych wdzięku młodych perkusistek – Marii Pięty i Aleksandry Dzwonkowskiej. Absolwent poznańskiej uczelni Robert Kusiołek, specjalizujący się w muzyce improwizowanej zaprezentował autorską kompozycję Spiegel (Lustro). Artysta swobodnie porusza się w różnych stylach, tworząc interesujące narracje muzyczne. Nagraniu kompozycji Andrzeja Krzanowskiego Pejzaż sentymentalny w wykonaniu Poznańskiego Duetu Akordeonowego – Teresa i Jerzy Kaszubowie towarzyszyła niezwykle adekwatna do odtwarzanej muzyki wizualizacja Katarzyny Taborowskiej.

Kwartet z udziałem akordeonisty Jarosława Buczkowskiego przedstawił dwie kompozycje jazzowe. Akordeonista i pianista to niewątpliwie leaderzy tej formacji. Nieco monotonna była warstwa perkusyjna. Trio pedagogów Akademii Sztuki w Szczecinie: akordeonista Jerzy Siemak, klarnecista Bogusław Jakubowski oraz gitarzystka Kornela Arwicz-Sienicka znakomicie wykonało kompozycję Janusza Stalmierskiego Pola. O maestrii twórcy świadczy takie wykorzystanie tych trzech, tak przecież różnych instrumentów, że trio brzmiało stopliwie, a narracja przykuwała uwagę słuchacza. O zaletach akordeonu w zestawach kameralnych z innymi instrumentami przekonało nas także trio studentów Akademii Muzycznej w Poznaniu: skrzypaczka i sopranistka Ewa Gubańska, oboista Jakub Kaszuba oraz akordeonista Michał Gajda. Młodzi artyści ze swobodą i emanującą z nich radością przedstawili program złożony z dzieł J.S.Bacha, B.Brittena i W.Lutosławskiego. Pewne zastrzeżenia budziła jedynie słaba dykcja śpiewaczki. Bardzo ciekawy był występ duetu Bayan Brothers – Łukasz Mirek i Mateusz Doniec, powiększonego do tria o występującego z nimi gościnnie serbskiego amatora gry na akordeonie, Rajko Velickovica. Polsko-serbskie trio przedstawiło dwie kompozycje z repertuaru zespołu Motion Trio. Mieszkający w okolicach Poznaniu serbski akordeonista wniósł wiele bałkańskiego charakteru do interpretacji tak znanych utworów jak Pierwszy dzień wiosny czy Pociąg do wieczności. Klasyka repertuaru na trio w tak świeżym i nowatorskim wykonaniu wzbudziła uznanie publiczności. Zwieńczeniem koncertu był występ Wiesława Prządki – bandoneon, akordeon, któremu znakomicie partnerowali Dawid Troczewski na fortepianie i Zbigniew Wrombel na kontrabasie. Usłyszeliśmy kompozycje A.Piazzolli i R.Galliano. Koncert absolwentów poznańskiej alma mater uzmysłowił różnorodność dróg, jakie może dziś wybrać koncertujący akordeonista.

Drugi dzień sesji otworzyło wystąpienie Bogdana Dowlasza, który na przykładzie bogatej twórczości kompozytorów łódzkich omówił ewolucję roli akordeonu w literaturze kameralnej. Jego zdaniem odmienność traktowania akordeonu wynika bardziej z różnorodności stylistycznej poszczególnych twórców niż z rozwoju w ujęciu chronologicznym. Po ostatnim referacie sesji nastąpiły warsztaty Rozpoznawanie akordeonu dla młodych kompozytorów, studentów poznańskiej uczelni, które prowadzili: kompozytorzy Zbigniew Kozub i Katarzyna Taborowska oraz akordeonista Jerzy Kaszuba. Twórcy dzieli się swoimi doświadczenia z komponowania na akordeon, zaś służący jako medium do prezentacji swojego profesora Paweł Sławiński, pokazywał możliwości brzmieniowe i wykonawcze instrumentu koncertowego.

Koncert Nasza przyszłość! wypełniły wykonania studentów poznańskiej uczelni oraz zaproszonych uczniów szkół II stopnia z Kalisza i Radomia. Na szczególne wyróżnienie zasłużył duet Michał Gajda i Konrad Mikołajczyk reprezentujący znakomity warsztat kameralny oraz ciekawy i różnorodny repertuar, a także Krzysztof Bondar za śliczną interpretację miniatury K.Olczaka Deszczyk. Najmłodsze pokolenie poznańskich akordeonistów kultywuje tradycje kameralistyki kwintetowej. Usłyszeliśmy m.in. bardzo ciekawą przestrzenną realizację kilku części kompozycji B.K.Przybylskiego Asteroides.

W czasie panelu dyskusyjnego podsumowującego sesję, dyrektor Festiwalu Muzyki Współczesnej Poznańska Wiosna, Artur Kroschel ogłosił konkurs kompozytorski na utwór na akordeon solo lub zespół kameralny z udziałem akordeonu, który będzie rozstrzygnięty jesienią 2013 roku. Tym samym poznańska sesja jubileuszowa nie zakończyła się wyłącznie podsumowaniem tego co było, lecz szeroko otworzyła drzwi przyszłości. I to dla mnie stanowi jej największą wartość.

 


Autor: prof. Elżbieta Rosińska