• Wszystko o akordeonie

  • Wywiady

  • Relacje z koncertów

  • Recenzje płyt

  • Sprzęt

Polski Portal Akordeonowy

akordeon.pl

Stroje instrumentów

   Powyższy  temat  można  też  sformułować  jako  "zapisywanie  melodii  na  instrumenty  o  różnych  strojach", albo  zamienić  na konkretne  pytanie :  "dlaczego  n.p. klarnecista  i  saksofonista  altowy  nie  mogą  wspólnie  grać  z  jednych  nut ?"
Odpowiedź  ogólna  jest  taka :  różne  grupy  instrumentów  posiadają  różne  stroje, co  sprawia, że  muszą  korzystać  z  nut napisanych  z  uwzględnieniem  ich  stroju  (nie mogą  wspólnie  grać  z  jednych  nut).
Nie  będzie  to  kompleksowe  opracowanie  tematu  a  jedynie  zwrócenie  uwagi  na  fakt  jego  istnienia  i  wynikające  stąd konsekwencje.
   Na  czym  to  polega - wyjaśnimy  na  przykładzie.
Jesteśmy  na  próbie  zespołu, wokalistka  przyszła  z  chrypką  i  nie  może  śpiewać. Dajemy  więc  jej  nuty  np. klarneciście  i prosimy, by  zagrał  partię  wokalistki. Zaczynamy  grać  i  -  "coś  tu  nie  gra" ! Okazuje  się, że  klarnecista  gra  w  innej tonacji, a  konkretnie  -  niższej  o  cały  ton  w  stosunku  do  fortepianu. Dajemy  z  kolei  te  same  nuty  saksofoniście  altowemu - a  on gra  w  tonacji  wyższej  o  tercję  małą. Dlaczego  tak  jest ?  Właśnie  dlatego, że  każdy  z  tych  instrumentów  należy  do innego  stroju.

   Nie  wchodząc  w  przyczyny  (które  leżą  w  budowie  instrumentu), zapamiętajmy, że :
-  "klarnetowe"  C  odpowiada  "fortepianowemu"  B
-  "sax-altowe"  C  odpowiada  "fortepianowemu"  Es
i  właśnie  od  tej  nazwy  dźwięku  fortepianowego  (B, Es)  pochodzi  nazwa  stroju, do  którego  należy  dany  instrument. I  tak:
-  do  stroju  "C"  należą  m.in. organy, fortepian, akordeon  i t.p., skrzypce, gitara  oraz  wiele  innych  instrumentów
-  do  stroju  B  należą  m.in.  saksofon  sopranowy, tenorowy  i  basowy, klarnet B  (są  jeszcze  klarnety  o  stroju  A, C  i  Es), trąbka  B, kornet  B
-  natomiast  saksofon  altowy  i  barytonowy  należą  m.in.  do  przedstawicieli  grupy  instrumentów  o  stroju  Es.

Wracając  do  powyższego  przykładu - dla  klarnetu B  partię  wokalistki  należy  przepisać  (przetransponować)  do  tonacji wyższej  o  cały  ton  a  dla  alt-saksofonu  -  do  tonacji  niższej  o  tercję  małą. Wtedy  wszystko  będzie  "grało", czyli  cały zespół  będzie  grał  w  tej  samej  tonacji  "fortepianowej".

PS. Ustalając  strój  dowolnego  instrumentu  przy  pomocy  fortepianu  (pianina) sprawdźmy  najpierw, czy  nasz  fortepian, a zwłaszcza  stare  domowe  pianino, jest  prawidłowo  dostrojone  do  dźwięku  a1 = 440 Hz  (takiego  sprawdzenia  nie  wymaga akordeon  i  elektroniczne  instrumenty  klawiszowe).