• Wszystko o akordeonie

  • Wywiady

  • Relacje z koncertów

  • Recenzje płyt

  • Sprzęt

Polski Portal Akordeonowy

akordeon.pl

Formy muzyczne - forma pieśni

Większość  utworów  w  muzyce  rozrywkowej, tanecznej, biesiadnej, ludowej i  jazzie  zbudowana  jest  wg  schematu, który  w  klasyce  nosi  potoczną  nazwę "pieśń", lub "forma pieśni"  (podręcznikowa  nazwa  to forma  "repryzowa", wg  której  zbudowane  są  klasyczne  pieśni). W  zasadzie  jest  to  forma  3-częściowa.

Poszczególne  części  utworu  zapisuje  się  symbolicznie  następująco :

1 - wariant  najprostszy  A, B, A

2 - wariant  bardziej  rozbudowany  A, A, B, A

3 - wariant  najbardziej  rozbudowany  A, A1, B, A1, lub A, A1, B, A2.

Są  też  warianty  zdeformowane  (niekompletne)  n.p. :  A, A1, lub  A, B, lub  też A, B, B1  i  t.p.

Znaczenie  symboli  jest  następujące :

A   -  oznacza  pierwszą  część  utworu, zwykle  zawierającą  8, lub  16  taktów

A1 -  jest  to  powtórzenie  części  A, ale  z  nieco  innym  zakończeniem, którego  długość  wynosi  1  do  kilku  taktów

B   -  oznacza  drugą  część  utworu, zawierającą  też  8, lub  16  taktów, ale  nie koniecznie  taką  samą  jak  w  części  A  (często  jest  ona  kontrastowa  zarówno w  linii  melodycznej, jak  i  w  harmonii)

A2 -  jest  to  powtórzenie  części  A, ale  z  jeszcze  innym  zakończeniem  niż w  części  A  i  A1, wynikającym  zwykle  z  zakończenia  całego  utworu.

W  skróconym  zapisie  nutowym  zakończenie  części  A  nazywa  się  "pierwsza wolta"  a  części  A1  -  "druga  wolta"  i  jest  na  to  specjalne  oznaczenie  graficzne -  klamra  prostokątna  z  cyframi  1  i  2.

Przykład znanego utworu (H. Arlen'a) o budowie A, A1, B, A2  w zapisie skróconym :

alt

Część  A  ma  8  taktów, w  tym  2-taktowe  zakończenie  oznaczone  "1"  pod klamrą  a  na  końcu  znakiem  repetycji, część  A1  jest  grana  od  początku z  zakończeniem  "2 (Fine)", po  części  B, mającej  też  8  taktów, należy  grać od  początku  do  napisu  FINE, ale  opuszczając  zakończenie  "1"  (patrz  tekst na  końcu  ostatniej  5-ciolinii, gdzie  mamy  informację  "bez  repetycji"), czyli wykonujemy  A2. To  zakończenie  różni  się  od  zakończenia A1, gdyż  zamiast dwóch  ósemek  nad słowem  FINE  winna  być  ćwierćnutowa  pauza, ponieważ jest  to  koniec  utworu  -  czego  w  skróconym  zapisie  nie  można  pokazać, ale  należy  się  tego  domyśleć.

Przykład znanego utworu (I. Berlin'a) o budowie A, A1  w zapisie skróconym :

alt

Obie  części  mają  po  16  taktów, w  tym  6-taktowe  zakończenia.

Taki  skrócony  zapis  jest  wystarczający  dla  wykonań  instrumentalnych. Gdy  utwór  ma  tekst, to  na  ogół  jest  on  inny  w  każdej  części  A  i  zapis nutowy  winien  być  ciągły, bez  repetycji  (co  oczywiście  zajmie  więcej  miejsca  na  papierze  nutowym).

W kompozycjach instrumentalnych wybór formy jest nieograniczony, natomiast forma muzyki wokalnej musi być dopasowana do tekstu (dotyczy to też wyboru odpowiedniego metrum i tonacji, która musi uwzględniać skalę głosu wokalisty).